Kalm blijven bij onrust

Nieuwsgierigheid en de rol van de ander.

Please call me by my true names,
so I can wake up,
and so the door of my heart
can be left open,
the door of compassion.

Beste vrienden,

al een paar weken had ik een onrustige ademhaling en hartslag. En onrustige nachten. Ik maakte me niet echt zorgen. In mijn familie komt veel ‘onschuldig’ boezemfibrilleren voor. Ik had het wel met de huisarts gedeeld met de vraag: wanneer moet ik me wel zorgen maken?

Vrijdag belde de huisarts: kom toch maar even een hartfilmpje maken. Ik fiets er op mijn gemak naar toe.

Op dat hartfilmpje was een afwijkend hartritme te zien. Dat was zo afwijkend dat ik met een ambulance naar de eerste harthulp werd gebracht. Daar werd ik door overvallen. Mijn hart werd daar niet rustiger van. Na een paar uur onderzoek was er nog geen goed verklaring voor de afwijking, maar het was niet levensbedreigend. Vervolgonderzoek werd in het vooruitzicht gesteld.

Door goed bij mijn adem te blijven en bij de onrust in mijn lichaam te zijn keerde kalmte terug. Ik realiseerde me dat de jaren dat ik nu oefen van onverwachte waarde bleken.

Maar mijn mind bleef lang onrustig . Had moeite om de ervaring in de ambulance te verwerken. Allerlei scenario’s bleven als koude druppels uit de wolken komen. Een stevige oefening in aanwezig blijven bij krachtige emoties.

Een van die druppels was de onrustige vraag: wat heb ik verkeerd gedaan? Wat moet ik doen? Wat heb ik genegeerd? Geen echt duidelijk antwoord. Allemaal verschillende stemmen, zoals in een klas waar iedereen door elkaar spreekt.

Baltus, oprichter van deze onderwijssangha belde. Het was helend om de ervaring te delen. Zijn reactie was heel helpend: dit is een mooie gelegenheid om dit te onderzoeken. Om ermee te gaan zitten. Hij deed geen suggesties, hij ging niet mee met de potentie van drama die er in mijn verhaal zat.

Toen ik de telefoon neerlegde ging ik zitten. Met de uitnodiging om te laten komen wat er komen wilde. Geen schrik meer van de ambulance scène maar nieuwsgierig kijken: en wat gebeurde er eigenlijk met mij?

Langzaam kwamen er wat antwoorden. In de dagen erna moest ik mezelf soms wel even beetpakken om terug te keren naar die nieuwsgierigheid,

Dit was een rijke leerervaring. Met een diepte die ik misschien niet op het kussen zou ervaren.

Gisteren had ik een gesprek met een aantal oud-collega’s die ik al een tijd niet gezien had. Er komen dan ook uitdagende, vermoeiende, frustrerende situaties aan de orde. Ik merkte dat ik fris genoeg was om niet mee te gaan in het frustrerende. De nieuwsgierige houding in mijn eigen ervaring was ‘blijven hangen’. Vragen als: ‘wat heb je eruit geleerd?’ ‘waar zou de emotie van de ander vandaan komen?’ maakte de gedeelde ervaring interessant.

In de dagelijkse praktijk is dat niet gemakkelijk. Deels omdat we als leraren snel moeten handelen in een situatie en dus snel beslissingen moeten nemen. Gevoed door eerdere ervaringen waarbij iets uit de hand liep. Je weet wel dat je niet alle factoren helemaal kunt onderzoeken.

Deels omdat we gefocust zijn op oordelen: is het gedrag voldoende of onvoldoende, net zoals we bij een opdracht kijken of het voldoende of onvoldoende is.

Daarom zijn die kleine uitwisselingen tussen docenten met een heldere, nieuwsgierige vraag zo voedend. Een tijd geleden deelde een deelnemer aan een retraite: ik neem me voor om elke met aandacht een kop thee te drinken met een collega, echt aanwezig te zijn. Dat was haar manier om een ‘mindfulle’ bijdrage te leveren aan de school. Het systeem veranderen is moeilijk, maar aan verbinding werken kan altijd.

Zo af en toe contact maken met je lerarenhart. De intentie en de compassie die daarin klopt en je handelen voedt. Ervaren dat het soms heel uitdagend is, hartslag en bloeddruk gaan omhoog. Terugkeren en luisteren naar je adem. Weten dat een kalme adem je lichaam kalmeert. In een gesprek kan die ademhalingsoefening ook een vraag zijn. 

Soms is er onrust. De beoefening bestaat uit twee stappen: stoppen en ‘diep kijken’, onderzoeken.

Mediteren, mindfulness beoefenen is geen wondermiddel. De onrust verdwijnt niet als sneeuw voor de zon. de identificatie kan minder worden. Je kunt meer waar-nemen.

Ik nodig je uit op maandagavond deel te nemen aan de online onderwijs sangha met deze link: https://us02web.zoom.us/j/89449420443.

ik wens jullie een kalm weekend met een mooi ritme

Joost