onderwijssangha

Vriendelijk leren

Een van de grootste uitdagingen van het leven vind ik vriendschap sluiten met mijn gewoontes.

Het lijkt erop alsof mensen een sterke behoefte hebben aan patronen. Ik heb het vaak meegemaakt dat een groep leerlingen die elkaar niet kenden na vier weken een vaste plaats hadden. Op ongeveer hetzelfde moment gebruikten ze het woord ‘wij’.  Dat laatste was een boodschap waar ik zorgvuldig rekening mee moest houden. Het betekende niet alleen: ‘wij zijn een groep’, maar het betekende ook: ‘wij staan tegenover jou.’  Soms interpreteerde ik het als: ‘jij hoort niet bij ons’ en voelde ik me buitengesloten wat niet bevorderlijk was voor mijn lerarengedrag.

Het risico was en is dat ik dan een patroon lijk te herkennen en mijn mind in de automatische stand gaat staan: ze doen het weer, dus je weet wat je te doen staat.

Misschien herken je dat wel als leraar: een kind van wie je -door ervaring ‘wijs’ geworden- verwacht dat hij of zij ‘druk’ is.  Zie je dan het kind nog echt?

Vanochtend werd ik wakker op het tijdstip waarop ik eerder in mijn leven het bed uitstapte om op tijd op school te zijn. Ik bleef liggen en ik kon het hele patroon in mijn mind afdraaien. Tien voor zeven op de fiets, kop thee halen, het perron oplopen waar dan -meestal- de trein aan komt rijden. Tegen die tijd stond mijn mind in de schoolstand: dit en dat ga ik dadelijk doen. Ik was verbaasd over die scherpe herinnering.

Sinds een aantal dagen komt er nog zo’n oude vriend langs. Het bed instappen, een paar keer diep ademhalen en dan de dag even door me heen laten gaan. De terugkerende gedachte: ik had mijn tijd beter kunnen besteden. De innerlijke criticus. Ik ga dus onrustig slapen.  En de volgende ochtend word ik wakker met het vaste voornemen mijn tijd vandaag ‘nuttiger’ te besteden. Het is tenslotte een kostbare gift, deze nieuwe 24 uren van mijn leven.

Ergens midden op de dag hoorde ik iemand zeggen: de echte oefening is om vriendelijk voor jezelf te zijn. Ook voor je gewoonte. In plaats van jezelf te veroordelen omdat je een tijdje niets hebt gedaan kun je jezelf ook een compliment geven want je hebt even tijd voor jezelf gehad.

Vriendschap sluiten met mijn gewoonten. Een uitdaging. Ik voel de waarheid van de oefening in mijn hart. Ik voel ook dat deze gewoonte van zelfoordeel heel diep in mij geworteld is.

Mijn ‘vriend’ de innerlijke criticus is heel goed in deze wedstrijd. Die laat me een tijdje genieten van het voornemen vriendelijk te zijn voor mezelf. Zelfs als ik deze tekst schrijf.

Maar dan herinnert ‘hij’ me er aan dat ik me al drie weken voorneem om iets uit te zoeken. Bij het samenstellen van de uitnodiging elke vrijdag gaat iets niet zoals ik wil.

Uitstellen, vergeten, weer tegenkomen, vriendelijk blijven.

Dit is mijn persoonlijke ervaring. Misschien herken je er wat van. Misschien ook niet. Ik vertrouw erop dat het lezen een uitnodiging is om even vriendelijk stil te staan en te vragen: hoe is dit bij mij?

Deze vraag is ook verbonden met het thema van de ‘monastic tour 2026’. Via deze link kun je meer informatie vinden. Het kan een goede inspiratiebron zijn. Deze kloosterlingen zien er in ieder geval vriendelijk uit:

Zoals bijna elke week (geen gewoonte) nodig ik je van harte uit om via deze link samen te mediteren, contact te maken met de vriendelijkheid die in ons hart leeft. Erop vertrouwen dat deze oefening ervoor zorgt dat je vriendelijkheid uitstraalt. 

En misschien ziet dat die vaak zo drukke leerling momenten van vriendelijkheid kent. En blij is als jij dat ziet.

Hartelijke groet,

Joost Vriens.

Ps: er ging iets fout met wordpress vanavond. Dat heb je in de vorige mail kunnen zien. Ik hoop dat deze wel te lezen is. Sorry voor het ongemak. Fijn weekend Joost