onderwijssangha

Beste vrienden,

vanochtend kneep ik op een fietspad hard in mijn remmen.

Een vriend van me had me een boek geadviseerd, ‘de werkelijkheid is niet wat het lijkt’ van Carlo Rovelli over quantum, zwaartekracht en tijd. Hij sprak de wens uit dat ik door dat boek het een beetje zou begrijpen zodat we verder konden spreken.

Hij is natuurwetenschapper en zo af en toe loopt mijn brein vast. De taal die we spreken is te verschillend. Hij wil dat ik het begrijp maar ik blijf vragen stellen.

Het was geen mindful moment, op dat fietspad. Ik deed twee dingen tegelijk. Ik fietste en  ik luisterde naar dit boek. Een zijn van de vele zinnen was voor mij een mindfulness bel.

Hij was aan het uitleggen dat in de Griekse oudheid de basis gelegd was voor het denken in atomen en deeltjes. Er werden vele stappen gezet door een groep denkers.

En die stappen konden gezet worden omdat er iets revolutionairs gebeurde. De leerling van een meester werd uitgedaagd om kritisch te zijn op het denken van de meester. Steeds opnieuw: ‘weet je het zeker?’ toe te passen. Voor die tijd was er de stevige gewoonte om de meester gelijk te geven. 

Na die tijd, door het dominante traditie denken van het christendom, verdwijnt dat weer onder de oppervlakte.

Ik kneep dus niet in mijn remmen omdat ik nu ineens iets van die fysica begreep. Ik stopte omdat ik leraar ben. Ik hoorde een essentiële kwestie. Ik dacht onmiddellijk aan een klas die bleef vragen: mijnheer, ik snap het niet,  Kunt U het nog eens uitleggen? Ik had toen het vage, niet in woorden te vatten gevoel dat ze het niet snapten omdat ik er was. natuurlijk, ze kenden de truc van de luiheid: als de meester denkt hoef ik niet te denken. 

Ik heb het vaak geprobeerd en het is niet altijd gelukt. Ik liep de klas uit in de hoop dat ze elkaar zouden helpen en er zelf uit zouden komen.

Het is natuurlijk wat laat, op mijn leeftijd, maar ik begreep ineens een wezenlijk, maar complex aspect van leraar zijn. Ik herinnerde me het verhaal van een leraar die een heel ingewikkelde formule op het bord schreef en de klas uitnodigde het probleem op te lossen. Een meisje, dat in haar vrije tijd veel wiskunde bestudeerd had, liep naar voren en loste het probleem op. De leerkracht was niet meteen blij. De school was niet meteen blij. Achterdocht kwam opzetten. De leerkracht gaf later toe moeilijk tegen zijn verlies te kunnen. En dat herkende ik goed. Gezichtsverlies was een moeilijk ding voor mij.

In de loop van de dag realiseerde ik me nog iets. Dat ene zinnetje had een stroom van verbindingen wakker gemaakt. Mijn ‘mind’ had me die dingen aangeboden. Mijn mind, die ik op het kussen zo graag tot stilte maan, zodat ik kan luisteren naar mijn ademhaling en mijn lichaam kan voelen aan het eind van een hectische dag, was mijn leraar.

Ik bedacht me hoeveel ik van anderen geleerd heb. Soms was dat heel confronterend en gebruikte ik een tijd lang mijn autoriteit als schild. Ik herinner me nu hoe vaak ik hier voor dit scherm heb gezeten met de vraag: wat nu? En dat er altijd iets komt. Soms is het veel, zoals bij dit onderwerp. 

Ik kijk opzij en zie twee boeken staan: ‘understanding my mind’…die titel heeft een andere betekenis, na die les op het fietspad. Het tweede boek heet ‘mindfulness in de maalstroom van het leven’; mijn mind is ‘full’ van dingen, associaties waar ik van kan leren.

In de zen  ontwikkeling is er een traditie van samenvatten. Een zen meester zegt: de kern van zen is je mind ‘bevrienden’.

Als leraar vriend worden van mezelf, vriendschap sluiten met de grote diversiteit aan leerllingen en de verschillende, vaak onverwachte situaties.

Er wordt je altijd iets aangereikt. Soms kon je het zien, horen, verwerken. Soms voel je dat het klopt, maar is er weerstand omdat je nog teveel vasthoudt aan het oude…..soms zit je mind ‘te vol’ om het te ontvangen.

Beroemde wetenschappers als Einstein, Planck, Faraday begonnen hun zoektocht met een intuïtie. Een van de belangrijkste stappen in deze theorie komt omdat een van die briljante geesten een fluitspeler tegen kwam in een park met lantaarns…de fluitspeler zag je, onder de lantaarn, zag je niet, tussen twee lantaarns in. Ons associatie vermogen. Wat een geduldige leraar.

Dus even afremmen, stoppen, op je kussen gaan zitten, op de bank liggen en verbinding maken met je mind, groeiend inzicht, begrip, een stap verder….leren door even niets te doen.

Je bent uitgenodigd om deel te nemen, maandagavond 16 Februari, 20.00 uur. Dat kan via deze zoom link:

Een kijk- en luistertip. Ik heb al eerder gedeeld over het initiatief wat In Amerika bij Deer Park Monastery (Californië) aan het ontstaan is: een school gebaseerd op de uitgangspunten van Plum Village, Wake Up Schools: de Thich Nhat Hahn School.

Vorige week was er een webinar. Voor mij is het inspirerend en verfrissend. Het nodigt me uit om opnieuw na te denken over mijn intenties als leraar. Misschien voor jou ook.

Ik wens je een fijn weekend.